Zatrudnienie w Belgii

Z dniem 1 maja 2009 roku Belgia zniosła ograniczenia w dostępie do swojego rynku pracy dla Polaków oraz obywateli pozostałych krajów, które przystąpiły do Unii Europejskiej w 2004 roku. Oznacza to, że możemy podejmować pracę w Belgii bez konieczności ubiegania się o pozwolenie, czyli kartę pracy. Swobodny dostęp do rynku pracy to ogromne ułatwienie dla wszystkich rodaków planujących osiedlenie się w Belgii na stałe i podjęcie legalnej pracy.

System Titres-Services

Jedną z form zatrudnienia jest praca w systemie czeków usługowych, czyli Titres-Services lub Dienstencheques.

System ten wprowadzony został w Belgii 1 kwietnia 2004 roku. Jego inicjatorem był belgijski rząd federalny. Podstawowym celem systemu czeków było stworzenie nowych miejsc pracy i zmniejszenie liczby osób pracujących nielegalnie. Rząd zakładał stworzenie 25.000 nowych miejsc pracy. Rzeczywistość przerosła jednak wszelkie oczekiwania, bo już w 2008 roku liczba zatrudnionych w sektorze czeków usługowych w Belgii przekroczyła 90.000 osób. Przez pięć lat działania systemu kupiono w sumie ponad 180 milionów czeków. Obecnie w tym sektorze działa blisko 3.000 firm.

System czeków usługowych to możliwość legalnej pracy dla ludzi nie posiadających wysokich kwalifikacji zawodowych, pracowników których kwalifikacje nie są uznawane w Belgii i dla osób ze słabą znajomością obcego języka.

System Titres-Services obejmuje następujące usługi:

- prace wykonywane w domu użytkownika: sprzątanie mieszkania, mycie okien, pranie, prasowanie, przygotowanie posiłków, drobne krawiectwo

- prace wykonywane poza miejscem zamieszkania użytkownika: zakupy, przewóz osób z ograniczoną możliwością ruchową lub niepełnosprawnych,

System ten łączy ze sobą:

a) osoby prywatne – użytkowników

Użytkownicy to osoby prywatne, zameldowane w Belgii, które zgłaszają zapotrzebowanie na wykonanie usługi. Z systemu titres - services można korzystać rejestrując się w firmie Sodexo (zajmującej się emisją czeków) i kupując czeki. Użytkownik ma prawo kupić 500 czeków na rok. Limit ten nie dotyczy osób chorych i niepełnosprawnych, którze mogą nabyć nawet 2000 czeków.

b) pracodawców - firmy działające w systemie titres -services

Pracodawcy, czyli firmy działające w systemie titres-services. W takim systemie może działać praktycznie każda firma, jednak w trakcie prowadzenia tego typu działalności nie można podejmować innych rodzajów prac. Aby rozpocząć działalność usługową trzeba otrzymać zezwolenie na rozpoczęcie działalności i zostać wpisanym na oficjalną listę firm prowadzących usługi w systemie „titres-services". Możliwość sprawdzenia w ewidencji takiej firmy daje gwarancję pracownikowi, że podejmuje zatrudnienie w legalnej firmie działającej zgodnie z prawem.

c) pracowników

Pracownicy - osoby podejmujące zatrudnienie. W zasadzie każda osoba przebywająca legalnie w Belgii może pracować w tym systemie. Podstawą zatrudnienia jest podpisanie z pracodawcą umowy nazywanej „kontrakt w systemie titres-services" - w oparciu o zasady obowiązujące w związkowej komisji parytetowej nr 322.01, pod którą podlega sektor usług świadczonych w systemie titres-services.

Istnieją dwie kategorie pracowników:

- pracownicy kategorii A - osoby, które w chwili zatrudnienia pobierały zasiłki dla bezrobotnych lub zasiłek z pomocy społecznej.

- pracownicy kategorii B - pozostali pracownicy zatrudnieni na podstawie kontraktu

Pracownik nie może być spokrewniony do drugiego stopnia z użytkownikiem ani z nim mieszkać pod tym samym adresem.

Zasady działania systemu T-S

Użytkownik, który chce skorzystać z pomocy domowej zgłasza zapotrzebowanie do firmy działającej w systemie titres-services (pracodawcy) na wykonanie odpowiednich prac domowych. Firma wysyła pracownika, z którym uprzednio podpisała umowę o pracę do realizacji zleconego przez użytkownika zadania.

Użytkownik wcześniej zakupuje czeki usługowe w firmie emitującej czeki - Sodexo. Koszt jednego czeku wynosi 7,50 euro i jest ważny przez 8 miesięcy. Po wykonaniu prac, pracownik otrzymuje od użytkownika czek lub czeki (1czek = 1godzina pracy) z oznaczoną datą i podpisem użytkownika.

Następnie pracownik przekazuje wypełniony czek pracodawcy, a ten zwraca go firmie Sodexo. W zamian, firma wpłaca zwraca/ na konto pracodawcy kwotę w wysokości 7,50 euro /równowartość czeku/ powiększoną o 13,30 euro /wysokość dotacji państwowej/. Łączna suma jaką otrzymuje pracodawca (firma titres-services) to 20,80 euro. Z tej kwoty wypłaca ustaloną w umowie stawkę pracownikowi.

Kontrakt pomiędzy pracodawcą a pracownikiem może być zawarty na czas określony lub bezterminowo, na pełny etat lub w niepełnym wymiarze godzin. Pracownik może zawrzeć z tym samym pracodawcą kilka następujących po sobie umów na czas określony. Pracownicy kategorii A mogą zawierać kontrakty następujące po sobie na czas określony przez 6 miesięcy, a pracownicy kat. B maksymalnie przez 3 miesiące. Kontrakty zwierane po przekroczeniu tego terminu z mocy prawa przekształcają się w kontrakty bezterminowe.

Podobnie jak w przypadku pracowników zatrudnionych w innych sektorach osoby podejmujące zatrudnienie na mocy umowy „titres-services" mają zagwarantowane wynagrodzenie w układach zbiorowych pracy zawieranych przez związkową komisję parytetową 322.01.

Pracownik otrzymuje od pracodawcy rozkład godzin pracy i w tych godzinach jest zobowiązany do wykonania zadania. Czas podróży do klienta (miejsca wykonania pracy) nie jest wliczany do godzin pracy natomiast zbiorowy układ pracy gwarantuje udział pracodawcy w kosztach dojazdu do miejsca pracy.

Minimalne wynagrodzenia dla sektora czeków usługowych ustalane jest w oparciu o godzinę pracy. Czas pracy określa umowa o pracę.

Obecnie obowiązują następujące stawki brutto:

- mniej niż jeden rok zatrudnienia - 9,48 euro

- 1 rok zatrudnienia - 9,85 euro

- 2 lata zatrudnienia lub powyżej - 9,98 euro

Są to stawki minimalne i pracodawca może zaoferować większą stawkę.

Niektórzy pracodawcy proponują bony żywnościowe i zwrot kosztów transportu.

Korzyści płynące z zatrudnienia w systemie „T-S"

Dla użytkownika

- możliwość pozyskania legalnie zatrudnionych pracowników poprzez wybraną przez siebie firmę;

- użytkownik zakupujący czeki ma prawo skorzystać z odliczenia podatkowego w wysokości 30% od rocznej sumy zakupu bonów; tym samym cena zakupionego bonu za 7,50 euro zmniejsza się po odliczeniu podatku do 5,25 euro;

- minimalne formalności, brak konieczności prowadzenia dokumentacji ubezpieczeniowej, księgowej itp. związanej z angażowaniem pomocy domowej;

Dla pracodawcy

- zezwolenie na działalność firmy wydawane przez Ministerstwo gwarantuje legalność prowadzenia usług i sprzyja zatrudnieniu pracowników;

- możliwość zatrudniania dużej ilości pracowników wobec stale rosnącego zapotrzebowania na usługi domowe zgłaszane przez użytkowników /osoby prywatne/, co sprzyja rozwojowi firmy;

- działalność firmy wspierana przez dotacje państwowe (dotacje do czeków)

Dla pracownika

- praca na podstawie umowy o pracę

- gwarantowane ubezpieczenia zdrowotne oraz prawo do zasiłku w przypadku choroby lub porodu

- prawo do trzynastki

- prawo do świadczeń emerytalnych

- prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego oraz dni wolnych od pracy a także do urlopu macierzyńskiego

- prawo do zasiłku rodzinnego

Wykorzystano informacje ze strony Ministerstwa ds. Ekonomicznych i Konsulatu RP w Brukseli.

Elżbieta Kuźma

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
•