Ubezpieczenie zdrowotne w Belgii

Osoby zatrudnione na umowę o pracę u belgijskiege pracodawcy, bezrobotne z prawem do zasiłku w Belgii, pobierające belgijski zasiłek macierzyński, chorobowy lub inwalidzki, pobierające belgijskie świadczenia emerytalne oraz prowadzące działalność gospodarczą na terenie Belgii podlegają belgijskiemu systemowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ubezpieczenie zdrowotne obejmuje koszty opieki medycznej oraz zasiłki macierzyńskie chorobowe i inwalidzkie.

Opieka medyczna

Koszty opieki medycznej to koszty konsultacji lekarskich, leczenia stomatologicznego, leczenia szpitalnego, środków medycznych i leków, w niektórych przypadkach koszty protez oraz koszty rekonwalescencji. Część kosztów opieki medycznej jest pokrywana przez ubezpieczenie zdrowotne poprzez kasy chorych. Pozostałą część pokrywa pacjent. Wysokość (kwoty) zwrotów z kasy chorych określa Postanowienie Królewskie. Za każdą usługę medyczną, np. konsultacje u lekarza pierwszego kontaktu (domowego), konsultacje u specjalisty, zabiegi, leczenie szpitalne, itd. obowiązuje inna kwota zwrotu. Niektóre osoby, np. emeryci lub osoby o niskich dochodach mają prawo do wyższych zwrotów.

Szczegółowe inforacje (kwoty) można znaleźć na stronach www.riziv.fgov.be (NL), www.inami.fgov.be (FR). Środki faramceutyczne w Belgii są podzielone na 6 grup. Wysokość zwrotu zależy od tego, w kórej grupie lek się znajduje. Leki ratujące życie np. przeciw chorobom nowotworowym, cukrzycy czy epilepsji są refundowane w 100%. Inne, np. atybiotyki, leki przeciw grypie, środki antyalergiczne czy pigułki antykoncepcyje podlegają tylko częściowej refundacji. Za środki przeciwbólowe, uspakajające, środki nasenne czy witaminy, pacjent płaci 100% ceny.

Zasiłki z tytułu niezdolności do pracy

Osoby niezdolne do pracy z powodu choroby lub wypadku mają prawo, przez pewien okres, do tzw. płacy gwarantowanej, którą wypłaca pracodawca oraz, w zależnosci od długości okresu choroby, do zasiłku chorobowego czy inwalidzkiego. Płaca gwarantowana nie dotyczy osób bezrobotnych oraz osób prowadzących własną działalność gospodarczą. Po okresie płacy gwarantowanej, pracownik ma prawo do zasiłku chorobowego, który wypłaca kasa chorych. Pracownik sam musi powiadomić swoją kasę chorych o niezdolności do pracy, za pomocą specjanego atestu (atest van arbeidsongeschiktheid/certificat incapacité de travail), który wypełnia lekarz. Osoby bezrobotne muszą dostarczyć taki atest do swojej kasy chorych najpóźniej 3 dnia choroby, pracownicy fizyczni najpóźniej 14 dnia choroby a pracownicy umysłowi najpóźniej 28 dnia choroby. Osoby, które z nieuzasadnionych przyczyn za późno powiadomią kasę chorych o niezdolności do pracy, mogą utracić 10% kwoty zasiłku chorobowego. Osoba niezdolna do pracy otrzymuje z kasy chorych dodatkowe formularze do wypełnienia (inlichtingsblad uitkeringen/fiche d'information prestations). Formularze muszą zostać wypełnione również przez pracodawcę lub przez instytucję, która wypłacaa zasiłek dla bezrobotnych. Na podstawie informacji zawartych w formularzach, kasa chorych oblicza kwotę zasiłku chorobowego (60% płacy brutto). Zasiłek chorobowy jest wypłacany za 6 dni w tygodniu (od poniedziałku do soboty). Osoba, która jest niezdolna do pracy dłużej niż 12 miesięcy otrzymuje status inwalidy (od 13. miesiąca choroby). Status inwalidy może być przyznany na czas nieokreślony (do wieku emerytalnego) lub na czas określony. Inwalidzi otrzymują zasiłek inwalidzki z kasy chorych. Okres urlopu macierzyńskiego jest również okresem niezdolości do pracy. W Belgii okres urlopu macierzyńskiego (dla kobiet zatrudnionych na umowę o pracę lub bezrobotnych) trwa 15 tygodni lub w przypadku ciąży mnogiej -19 tygodni. Zasiłek macierzyński jest wypłacany przez kasę chorych i wynosi 82% płacy brutto przez pierwsze 30 dni urlopu oraz 75% płacy brutto od 31. do ostatniego dnia urlopu macierzyńskiego. Procedura ubiegania się o zasiłek macierzyński jest taka sama jak w przypadku niezdolności do pracy z powodu choroby. O zasiłek chorobowy oraz o zasiłek macierzyński mogą starać się osoby, które przepracowały w Belgii minimum 6 miesięcy i minimum 120 dni w pełnym wymiarze czasu pracy (pełny etat) w ciagu ostatnich dwóch kwartałów lub minimum 400 godzin w niepełnym wymiarze czasu pracy (niepełny etat) w ciągu ostatnich 18 miesięcy. W przeciwnym razie należy przedłożyć zaświadczenie - formularz E104 lub S1 o prawie do ubezpieczenia zdrowotnego w innym kraju europejskim (w okresie przed podjęciem pracy w Belgii).

Osoby na utrzymaniu

Członkowie rodzin (współmałżonek/partner, dzieci, rodzice, dziadkowie) zamieszkujący pod tym samym adresm co osoba ubezpieczona i pozostający na jej utrzymaniu, również mają prawo do korzystania z ubezpieczenia zdrowotnego. Osoby na utrzymaniu mają prawo do zwtotu kosztów leczenia, w tym leczenia szpitalnego oraz środków medycznych, natomiast nie mają prawa do zasiłku macierzyńskiego, chorobowego czy inwalidzkiego.

Pobyt za granicą a ubezpieczenie zdrowotne

Przed wyjazdem za granicę należy poprosić w swojej kasie chorych o Europejską Kartę Ubezpieczeniową (Europeese Verzekeringskaart/Carte européenne d'assurance). Dzięki takiej karcie belgijskie ubezpieczenie zdrowotne pokrywa koszty leczenia, hospitalizacji oraz środków farmaceutycznych również za granicą (na terenie Unii Europejskiej). Osoby, które zachorują lub ulegną wypadkowi za granicą, tak jak w przypadku zachorowania na terenie Belgii, mają obowiązek powiadomić o tym zarówno swojego pracodawcę (w ciagu 48 godzin) jak i swoją kasę chorych. Do kasy chorych należy dostarczyć formularz E115, który wypełnia lekarz w kraju, w którym pracownik zachorował lub uległ wypadkowi. Formularz E115 należy dostarczyć tylko wtedy, kiedy okres niezdolności do pracy będzie dłuższy niż 14 dni (w przypadku pracowników fizycznych) lub niż 30 dni (w przypadku pracowników umysłowych). O szczegółowe informacje na temat ubezpieczenia zdrowotnego należy pytać w kasach chorych. 

Aldona Kuczyńska-Naskręt